Ivan Čolović

Balkanistički diskurs i njegovi kritičari

           Tokom protekle dve decenije objavljen je veliki broj kritičkih analiza načina na koji je Balkan predstavljen na Zapadu, posebno tokom krize i ratova u Jugoslaviji 1990-ih godina, pri čemu je posebna pažnja posvećena kontinuitetu između u to vreme ponuđenih predstava i bogate  tradicije pripovedanja o balkanskim zemljama na Zapadu, posebno u putopisima. U najvećem delu ove kritičke literature oseća se uticaj čuvene studije Edvarda Saida - Orijentalizam, što se vidi po značaju koji je tu ima identifikovanje i analiza „esencijalističkog diskursa“, odnosno   stereotipa o balkanskim narodima, kulturama  i institucijama kao oblika zapadne „kulturne hegemonije“, dakle pristup zasnovan na interpretativnom modelu koji je razvio Said dekonstruišući zapadnu sliku o Orijentu. Tako se – pod uticajem Saida i ideološke analize diskursa (koju je on, a za njim i neki drugi kritičari kolonijalizma i postkolonijalizma, preuzeo od Fukoa) - u ovoj kritičkoj literaturi o zapadnom viđenju Balkana najviše govori o „balkanističkom diskursu“, o „tekstualnoj kolonizaciji“ Balkana, o „balkanskom mitu“, o Balkanu kao metafori, o balkanskoj „simboličkoj geogafiji“ i njegovom mestu „na mentalnoj mapi“ Zapada i sličnim „imagološkim“ temama.

Opširnije...
Share